Page 166 - CONCEPTIONSOFGIFTEDNESS
P. 166
165 ø«HƒgƒªdG Oƒ°ùdG ∫ÉØW’C G iód ƃÑædG ájÉYQ
äÉjóëJ á¡LGƒe »a äÉ«∏b’C G ÜÓW IóYÉ°ùe »a »°SÉ°SCGh …Qhô°V ÜÓ£dGh èeÉfôÑdG πªY ≥jôa ø«H
.iôNGC ∫ƒ°UCG øe ÜÓ£dGh ¢ùjQóàdG áÄ«g AÉ°†YGC ™e º¡∏YÉØJ AÉæKCG »a CÉ°ûæJ ób ᫪jOÉcCGh á«YɪàLG
º¡àbh ¿hôjójh ,»JGòdG º«¶æàdG á°SQɪeh ,º¡cƒ∏°S á«dhDƒ°ùe πªëJ ÜÓ£dG º∏©àj ,äÉ«∏ª©dG √òg ∫ÓNh
(Ting & Robinson, áØ∏àîªdG äÉWƒ¨°†dÉH á£ÑJôªdG äGô«¨àdG ™e ¿ƒØ«μàjh ,á«∏YÉah IAÉØμH
πªY ≥jôa Oó°ûj ,èeÉfôÑdG »a ø«cQÉ°ûªdG ÜÓ£dG ™e »ª°SôdG ô«Zh »ª°SôdG πeÉ©àdG ∫ÓNh .1986)
.ófÓjô«e á©eÉL »a »HÓ£dG ´ƒæàdG Ωôàëj …òdG ÜÓ£dG ∑ƒ∏°S ¢Uƒ°üîH º¡JÉ©bƒJ ≈∏Y èeÉfôÑdG
êÉeóf’Gh ,Aɪàf’ÉH ¢SÉ°ùM’E G ôjƒ£J ≈∏Y ÜÓ£dG IóYÉ°ùe »a èeÉfôÑdG ≥jôa á«∏YÉa â°ùμ©fG óbh
øe ôãcCG ¿CG »a ,»©eÉédG ΩôëdG ™ªàée øª°V º¡°ùØfCG ájDhQh ,áØ∏àîe á«bôY äÉYƒªée øe ÜÓ£dG ™e
.á«©eÉédG º¡à°SGQO Gƒ∏°UGh êPƒªædG èeÉfôH »a ø«cQÉ°ûªdG øe %95
ÜÓ£dG óæY á«©aGódGh äÉgÉéJ’G äɪ°S
ºYO Ωɶf ÜÓ£∏d ±ƒgô«e êPƒªf ôaƒj ,»dÉ©dG AGO’C G äGP ᫪«∏©àdG äÉ©ªàéªdG ºYO äÉjɨdh
QÉÑμdG ÜÓ£∏d ¢UôØdG áMÉJGE ≈∏Y ΩɶædG Gòg πªà°ûjh .…ô°SC’G ΩɶædÉH Ék ¡«Ñ°T »YɪàLGh »ªjOÉcGC
¬Lq ƒªdG Gòg ¿ƒμj ób) ∞∏q μe ¬Lq ƒe ¢ü«°üîJ ≈∏Yh ,≈dh’C G á«©eÉédG áæ°ùdG ÜÓ£d ø«ªYGO Gƒfƒμ«d
±ƒgô«e êPƒªf ™bƒàjh .(ÜÓ£∏d »ªjOÉcC’G ó°TôªdG ¬Ñ°ûj ’ hCG ¬Ñ°ûj óbh ¢ùjQóàdG áÄ«g AÉ°†YGC øe
øY åëÑdG (2)h ;º¡°†©Ñd …OôØdGh »ªjOÉc’C G ºYódG ºjó≤J (1) :á«J’B G QƒeC’G Gƒ≤≤ëj ¿GC ¬HÓW øe
πª©dG ¢Uôa »°üq ≤J (4) ;≥«≤ëà∏d á∏HÉb áë°VGh ᫪jOÉcCG ±GógCG ójóëJ (3) ;áYƒæàe QOÉ°üe øe ºYódG
Iô«°üb Ióe πÑb É¡«∏Y ó«cƒàdG OÉ©jh 샰VƒH äÉ©bƒàdG √òg ÆÉ°üJh .ìôà≤ªdG º¡°ü°üîàH á£ÑJôªdG
á«©eÉédG áæ°ùdG »a ÖdÉ£dG É¡ÑYƒà°ùj Ée IOÉ©dG »ah ,(π«gÉC àdG ᣰûfCG) ´ƒÑ°S’C G ájÉ¡f äGQÉ«àNG øe
¢ùμ©æjh .(L .Toliver, Personal communication, July, 11, 2003) áãdÉãdG hGC á«fÉãdG
áæ°ùdG ÜÓW IóYÉ°ùªd É«∏©dG äÉ°SGQódG ÜÓW IOƒY »a ,»©ªàéªdG ¢ùëdG »gh ,êPƒªædG äÉLÉàf óMGC
.ºgõ«ØëJh ≈dhC’G á«©eÉédG
á«YɪàL’G Ωƒ∏©dG øe á∏°U äGP äÉjô¶f
(Bandura, GQhófÉH É¡MôW »àdG ôμØdG º¶f ∫ÓN øe ±ƒgô«e êPƒªf º¡a ø«°ùëJ øμªj
É檡a »a áªgÉ°ùªdG ≈∏Y É¡JQó≤d º«gÉتdG √òg á°SGQO ÉfôàNG óbh .»KGQh »cƒ∏°S Qƒ¶æe øe 2001)
ÖdÉ£dG øe áHƒ∏£ªdG äÉ©bƒàdG »a á¨dÉѪdG IôgÉX ¢†Øîd ájQhô°V ¿ƒμJ ób »àdG ÖdÉ£dG ¢üFÉ°üîd
áaÉ°V’E ÉH ,IQOÉѪdG ôgƒL ¿CG í°VGƒdG øe hóÑj ,èeÉfôÑdG Gòg á°SGQO óæYh .á¨HÉædGh ܃gƒªdG ¿ƒ∏ªdG
ø«ehóîªdG ÜÓ£dG äÉgÉéJG ≈dEG óæà°ùj ,ÖdÉ£dG Qƒ£àd ºYO ô«aƒàd ᪪°üªdG á«Ñ«côàdG äÉfƒμªdG ≈dGE
º¡a »a Ió«Øe IGOCG Human Agency »fÉ°ùfE’G π«cƒàdG øY GQhófÉH ájô¶f ôaƒJh .º¡JÉcƒ∏°Sh
.±ƒgô«e êPƒªf